Mesimi 6: Peremrat ne Arabisht

Peremrat jane fjale thelbesore ne cdo gjuhe — ato zevendesojne emrat dhe na ndihmojne te formojme fjali pa perseritje te panevojshme. Ne arabisht, sistemi i peremrave eshte me i pasur se ne shqip, sepse dallon jo vetem gjinine (mashkullore/femerore) por edhe numrin dyshor (per dy persona). Ne kete mesim do te mesoni peremrat vetore dhe deftore — mjetet baze per te filluar te formoni fjali ne arabisht.

Peremrat Vetore

Peremrat vetore tregojne personat qe flasin, personat qe u flitet, ose personat per te cilet flitet. Ja te gjithe peremrat vetore ne arabisht:

Njejesi

أنا (ena) — Une

أنتَ (ente) — Ti (mashkullore)

أنتِ (enti) — Ti (femerore)

هو (huve) — Ai

هي (hije) — Ajo

Shumesi

نحن (nahnu) — Ne

أنتم (entum) — Ju (mashkullore)

أنتنّ (entunne) — Ju (femerore)

هم (hum) — Ata

هنّ (hunne) — Ato

Vini re qe arabishtja ka forma te ndryshme per "ti" dhe "ju" mashkullore dhe femerore. Kjo mund te duket e veshtire ne fillim, por me praktike behet e natyrshme. Ne shqip, "ti" eshte e njejte per te dy gjinite — ne arabisht duhet te dini gjinine e personit qe i flisni.

Peremrat Deftore (Demonstrative)

Peremrat deftore tregojne se per cilin objekt ose person flasim — eshte ky ketu afer, apo ai atje larg? Ne arabisht, edhe peremrat deftore ndryshojne sipas gjinise:

Per objekte/persona afer (ketu)

هذا (hadha) — Ky (mashkullore)

هذه (hadhihi) — Kjo (femerore)

Per objekte/persona larg (atje)

ذلك (dhalike) — Ai (i larget, mashkullore)

تلك (tilke) — Ajo (e largeta, femerore)

Shembull: Kur tregoni dicka qe e mbani ne dore, do te thoni هذا (hadha) ose هذه (hadhihi). Kur tregoni dicka ne ane tjeter te dhomes, do te thoni ذلك (dhalike) ose تلك (tilke).

Shembuj ne Fjali

Tani le te shohim si perdoren peremrat ne fjali te thjeshta arabisht. Keto jane ndermjet fjalive te para qe mund te formoni ne arabisht:

هذا كتاب (hadha kitab) — Ky eshte liber

هذه مدرسة (hadhihi madrasa) — Kjo eshte shkolle

أنا طالب (ena talib) — Une jam nxenes (mashkullore)

أنا طالبة (ena taliba) — Une jam nxenese (femerore)

هي معلمة (hije mu'allime) — Ajo eshte mesuese

هو معلم (huve mu'allim) — Ai eshte mesues

ذلك بيت (dhalike bejt) — Ai eshte shtepi (atje larg)

Vini re dicka interesante: ne arabisht, fjalia هذا كتاب (hadha kitab) do te thote "Ky eshte liber" — edhe pse nuk ka folje "eshte"! Ne arabisht, fjalia emerore (qe do ta mesoni ne mesimet e ardhshme) nuk ka nevoje per foljen "te jete" ne kohen e tashme.

Dallimet me Shqipen

Le te krahasojme sistemin e peremrave ne arabisht me ate te shqipes, per te kuptuar me mire dallimet:

Gjinia ne veten e dyte: Ne shqip, "ti" eshte e njejte per meshkuj dhe femra. Ne arabisht, keni أنتَ (ente) per meshkuj dhe أنتِ (enti) per femra. E njejta vlen per "ju" — أنتم (entum) per meshkuj dhe أنتنّ (entunne) per femra.

Numri dyshor (dual): Arabishtja ka nje kategori te vecante per dy persona — e cila nuk ekziston ne shqip. Per shembull, "ata te dy" ka nje forme te vecante ne arabisht (هما — huma). Ne kete mesim fillestar nuk i perfshijme format dyshore per te mos e komplikuar, por eshte mire ta dini qe ekzistojne.

Ngjashmeria: Si ne shqip, edhe ne arabisht peremrat e vetes se trete dallojne gjinine: ai/ajo ne shqip = هو/هي ne arabisht; ata/ato ne shqip = هم/هنّ ne arabisht. Keshtu qe ky koncept nuk eshte i ri per ju!

Keshille: Ne fillim, fokusohuni tek peremrat me te perdorur: أنا (une), أنتَ/أنتِ (ti), هو/هي (ai/ajo), dhe هذا/هذه (ky/kjo). Keto jane peremrat qe do t'i perdorni me shpesh ne bisedat e para ne arabisht.

Vazhdoni te Mesoni

Ky ishte vetem hyrje ne peremrat arabe. Ne mesimin live do te mesoni si t'i perdorni ne fjali te plota.

Regjistrohu per Mesim Live