Si ndihmon arabishtja ne kuptimin e namazit

Cdo dite, ne falemi pese here, duke recituar fjale ne arabisht qe shume prej nesh i kane mesuar permendsh qe ne femijeri. Por sa prej nesh vertet e kuptojme cfare po i themi Zotit? Imagjinoni sikur te flisnit me dikend ne telefon per 10 minuta, por nuk kuptonit asnje fjale — a do te kishte kuptim ajo bisede? E njejta gje ndodh kur falemi pa kuptuar arabisht.

Mesimi i arabishtes ndryshon thellesisht pervojen e namazit. Nga nje ritual qe behet automatikisht, namazi shenderrohet ne nje bisede intime me Krijuesin. Le te shohim se cfare themi ne namaz dhe cfare do te thote secila fjale.

Surja el-Fatiha — fjale per fjale

Fatiha eshte surja qe recitojme ne cdo rekat te namazit. Ja kuptimi i cdo fjale:

Ajeti 1: Bismilahi er-Rahmani er-Rahim

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

Bismi — me emrin e. Allahi — Allahut (Zotit). er-Rahmani — te Gjithemeshirshmit (meshira qe perfshin te gjitha krijesat). er-Rahim — Meshiruesit (meshira e vecante per besimtaret).

Vini re dy emrat e meshires: Rahman perfshin te gjitha krijesat — myslimanet dhe jomyslimanet, njerezit dhe kafshet. Rahim eshte meshira e vecante qe Allahu e ruan per besimtaret ne Diten e Gjykimit. Nje perkthim i thjesht si "i Meshirshem" humbet kete dallim thelbesor.

Ajeti 2: El-hamdu lilahi rabbil-alemin

الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ

El-hamdu — i gjithe falenderimi/lavderimi. Lilahi — i takon Allahut. Rabbi — Zotit/Edukatorit. el-alemin — te boteve (te gjitha krijimeve).

Fjala رَبّ (Rabb) eshte me e pasur se "Zot" — ajo perfshin edhe kuptimin e edukatorit, ushqyesit, rritesit. Allahu nuk eshte vetem Krijuesi — Ai eshte Ai qe na rrit, na ushqen, dhe na udhezon hap pas hapi.

Ajeti 3: er-Rahmani er-Rahim

الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

Perseritet per te theksuar meshiren — cilesine me te dukshme te Allahut. Ne Kuran, mershira e Allahut permendet me shume se cdo cilesi tjeter.

Ajeti 4: Maliki jaumid-din

مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ

Maliki — Sunduesit/Pronarit. Jaumi — te Dites. ed-Din — te Gjykimit/Shperblimit.

Kjo na kujton se do te vijc nje Dite kur cdo veper do te peshohet. Kur e thoni kete ne namaz me kuptim, zemra juaj dridhetet — jo nga frika e verber, por nga ndergjegja se do te japim llogari.

Ajeti 5: Ijjake na'budu ue ijjake nesta'in

إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ

Ijjake — vetem Ty. Na'budu — te adhurojme. Ue — dhe. Ijjake — vetem Ty. Nesta'in — te kerkojme ndihme.

Vini re se ne arabisht, "Ijjake" vjen para foljes — kjo eshte nje teknike gramatikore (hasr/kufizim) qe kufizon adhurimin vetem tek Allahu. Ne shqip do te ishte "Vetem Ty te adhurojme" — por forca e arabishtes eshte me e madhe se sa mund te perkthehet.

Ajeti 6: Ihdina es-siratal-mustakim

اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ

Ihdina — na udhezo. es-Sirata — ne rrugen. el-Mustakim — te drejte.

Kjo eshte lutja me e rendesishme qe bejme — dhe e bejme te pakten 17 here ne dite (ne cdo rekat). Ne po i kerkojme Allahut udheezim. Fjala صِرَاط (sirat) do te thote rruge e gjere e qarte — jo shteg i ngushte, por rruge e hapur qe te con drejt ne destinacion.

Ajeti 7: Siratal-ledhine en'amte alejhim, gajril-magdubi alejhim ue led-dallin

صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ

Siratal-ledhine — rrugen e atyre qe. En'amte alejhim — i bekove/favorizove. Gajri — jo. el-Magdubi alejhim — te zemruarve kunder tyre. Ue la — e as. ed-Dallin — te humburve.

Kjo eshte nje lutje qe permbledh gjithe jeten — kerkojme rrugen e njerezve te mire, dhe mbrojtje nga humbja dhe gabimi.

Frazat e perditshme te namazit

Pervec Fatihas, ka shume fraza qe themi ne namaz. Ja cfare do te thone:

اللَّهُ أَكْبَرُ (Allahu Ekber) — "Allahu eshte me i Madhi." Kete e themi kur kalojme nga nje pozicion ne tjetrin. Do te thote: asgje tjeter nuk eshte me e madhe se Allahu — as hallet tuaja, as frika jote, as deshirat e tua.

سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ (Subhane rabbijel-adhim) — "I Lavderuar qofte Zoti im, i Madherishmi." E themi ne ruku (perkulje). Kur perkuleni para Zotit, deklaroni se Ai eshte i lire nga cdo mangesi.

سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ (Semi Allahu limen hamideh) — "Allahu degjon ate qe e falenderon." Kjo eshte nje premtim — nese falenderoni Allahun, Ai ju degjon. Sa fuqiplotesisht!

سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَى (Subhane rabbijel-ea'la) — "I Lavderuar qofte Zoti im, me i Larti." E themi ne sexhde — momenti kur jemi me afer Allahut. Balli juaj ne toke, por zemra juaj eshte me afer qiellit se kurre.

رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ (Rabbena ue lekel-hamd) — "O Zoti yne, Ty te takon falenderimi." Nje deklarate e sinqerte se cdo bekim vjen nga Ai.

Si ndryshon namazi kur kuptoni arabisht

Kur filloni te kuptoni fjalet qe thoni ne namaz, ndodhin ndryshime te medha:

Perqendrimi rritet. Nuk mendoni me per listen e pazar ose punen e neserme gjate namazit, sepse mendja juaj eshte e zene me kuptimin e fjaleve qe po thoni.

Emocionet zgjohen. Kur thoni "Maliki jaumid-din" dhe vertet kuptoni se po flisni per Diten e Gjykimit, zemra dridhetet. Kur thoni "Ihdina es-siratal-mustakim" dhe e ndjeni se vertet po kerkoni udheezim, lutja behet e gjalle.

Namazi shkurtohet — ne perceptim. Ajo qe me pare dukej si 10 minuta e gjate, tani duket si 10 minuta qe ikin shume shpejt. Koha kalon ndryshe kur jeni te pranishem ne bisede me Zotin.

Motivimi per te mesuar me shume rritet. Pasi kuptoni Fatihen, doni te kuptoni edhe suret e tjera, duate, teshehudin. Eshte nje rruge qe vetem fillon — nuk mbaron kurre.

Si te filloni — hapa praktike

Nuk keni nevoje te mesoni gjithe arabishten per te kuptuar namazin. Filloni me keto hapa:

Hapi 1: Mesoni kuptimin e Fatihas fjale per fjale (sic e beme me lart). Perserisni cdo dite derisa ta dini pa menduar.

Hapi 2: Mesoni 5-6 frazat e namazit (Allahu Ekber, Subhanallah, etj.). Filloni t'i thoni me kuptim ne namazin tuaj.

Hapi 3: Mesoni kuptimin e 2-3 sureve te shkurtra qe recitoni rregullisht (el-Ihlas, el-Felek, en-Nas).

Hapi 4: Filloni nje kurs te arabishtes per te ndertuar bazen gjuhesore. Kaloni nga memorizimi i kuptimeve ne kuptimin e gjuhes.

Per te kuptuar me gjere pse arabishtja eshte e rendesishme per cdo mysliman, lexoni artikullin Pse cdo mysliman duhet te mesoje arabisht. Zbuloni edhe bukurine shpirterore te gjuhes arabe ne artikullin Arabishtja — Gjuha e Kuranit dhe e Xhenetit. Per prinderit qe duan t'i mesojne femijet e tyre, shikoni Si te mesoni femijet tuaj arabisht.