Arabishtja — Gjuha e Kuranit dhe e Xhenetit

Nder te gjitha gjuhet e botes, Allahu i Lartesuar zgjodhi arabishten per te komunikuar mesazhin e Tij te fundit per njerezimin. Kjo nuk eshte rastesi — arabishtja ka nje pasuri, nje thellesi, dhe nje bukuri qe e bejne te vecante nder gjuhet e botes. Ajo eshte gjuha e Kuranit, gjuha e Profetit Muhamed (a.s.), dhe sipas haditheve, gjuha e banoreve te Xhenetit.

Per shqiptaret myslimane qe duan te forcojne lidhjen e tyre me fene, te kuptojne Kuranin, dhe te pergatiten per jeten e pasosur — mesimi i arabishtes eshte nje hap i domosdoshem. Le te zbulojme se pse kjo gjuhe eshte kaq e vecante.

Pse Allahu zgjodhi arabishten per Kuranin

Kurani permend vete gjuhen ne te cilen eshte zbritur. Ne Suren Zumer, Allahu thote: قُرْآنًا عَرَبِيًّا غَيْرَ ذِي عِوَجٍ (Kur'anen arabijjen gajre dhi iuexh) — "Kuran ne arabisht, pa asgje te shtrember." (ez-Zumer 39:28). Arabishtja u zgjodh sepse ka cilesi qe asnje gjuhe tjeter nuk i ka ne te njejtin nivel.

Se pari, arabishtja ka nje sistem rrenjesh (xhudhur) qe krijon kuptime te thella. Nga nje rrenje e vetme dalin dhjetera fjale te lidhura. Per shembull, nga rrenja ع-ل-م (ajn-lam-mim) — qe ka te beje me dijen — dalin: عِلْم (ilm) — dije, عَالِم (alim) — dijetar, مَعْلُوم (ma'lum) — i njohur, تَعَلُّم (teallum) — mesim. Kjo pasuri leksikore lejon Kuranin te shprehe kuptime me shtresa ne pak fjale.

Se dyti, arabishtja ka nje sistem gramatikor (nahv) jashtzakonisht te sakte. Fundimet e fjaleve (i'rab) tregojne funksionin gramatikor te cdo fjale, duke eliminuar paqartesine. Kjo saktesi eshte thelbsore per nje tekst hynjor qe duhet te kuptohet sakte per brezat e ardhshem.

Koncepte kuranore qe nuk perkthehen

Nje nga arsyet me bindeese per te mesuar arabisht eshte se shume koncepte kuranore thjesht nuk mund te perkthehen ploterisht ne asnje gjuhe tjeter. Ja disa shembuj:

Takua

تَقْوَى (Takua) — Zakonisht perkthehet si "devotshmeri" ose "frike ndaj Zotit," por ne te vertete perfshin nje gjendje te brendshme ku besimtari vendos nje mburojte midis vetes dhe zemrimit te Allahut. Eshte frike e perzier me dashuri, ndergjegje e perhereshme, dhe vetpermbajte nga cdo gje qe zemeron Zotin. Asnje fjale e vetme ne shqip nuk e mbulon.

Ihsan

إِحْسَان (Ihsan) — Shpesh perkthehet si "miresjellje" ose "persosmeri," por ne hadithin e Xhibrilit, Profeti (a.s.) e perkufizon si: "Ta adhurosh Allahun sikur e sheh Ate, edhe pse ti nuk e sheh, dije se Ai te sheh ty." Eshte nje nivel i adhurimit qe shkon pertej detyres — eshte bukuria e fese ne veprim.

Barakah

بَرَكَة (Barakah) — Perkthehet si "bekim," por ne arabisht eshte me shume se kaq. Barakah eshte shtimi hynjor qe vendoset ne dicka — ne kohe, ne pasuri, ne familje — duke e bere ate me te begatshem se sa duket ne siperfaqe. Eshte bekimi qe e ben nje cope buke te mjaftoje per te gjithen.

Khushu'

خُشُوع (Khushu') — Zakonisht perkthehet si "perulesi" ne namaz, por ne te vertete eshte nje gjendje ku zemra, mendja, dhe trupi jane plotesisht te dorezuar para Allahut. Eshte heshtja e brendshme qe ndjen kur falesh me gjithe qenien tende.

Keto fjale kane nje thellesi qe vetem duke ditur arabisht mund ta ndjeni. Perkthimi ju jep nje ide te pergjithshme, por arabishtja ju fut ne brendesi te kuptimit.

Arabishtja ne Xhenet — Cfare thone hadithet

Ka hadithe qe tregojne se arabishtja do te jete gjuha e banoreve te Xhenetit. Edhe pse dijetaret kane diskutuar per gradimin e ketyre haditheve, mesazhi i tyre ka inspiruar myslimanet per shekuj qe te mesojne arabisht jo vetem per kete bote, por edhe per jeten e pasosur.

Ibn Kethiri transmeton se Ibn Abasi (Allahu qofte i kenaqur me te) ka thene: "Banoret e Xhenetit do te flasin ne arabisht." Kjo tregon se arabishtja ka nje pozite te vecante ne planin hynjor — nuk eshte vetem gjuhe komunikimi, por gjuhe e botes se pasosur.

Pavaresesisht nga diskutimi i dijetareve per keto transmetime, nje gje eshte e qarte: arabishtja eshte gjuha qe Allahu zgjodhi per fjalen e Tij te fundit. Nese Kurani — libri qe do te na shoqeroje ne Diten e Gjykimit — eshte ne arabisht, atehere mesimi i kesaj gjuhe eshte nje pergatitje per te dyja boten.

Bukuria letrare e Kuranit ne arabisht

Kurani eshte majesterpa letrare e gjuhes arabe. Kur arabisht-folesit e degjojne, ata ndikojne nga bukuria e tij edhe para se ta kuptojne ploterisht. Kjo eshte nje nga mrekullite e Kuranit — إِعْجَاز (i'xhaz) — pafuqishmeria e tij letrare.

Rimat, ritmi, aliteracionet, dhe figuarat letrare te Kuranit jane te pamundura per t'u riprodhuar ne perkthim. Kur degjoni: وَالْعَصْرِ ، إِنَّ الْإِنسَانَ لَفِي خُسْرٍ (Uel-asr, innel-insane lefi khusr) — "Pasha kohen, me te vertete njeriu eshte ne humbje" — ritmi i arabishtes krijon nje ndikim qe perkthimi nuk e jep.

Duke mesuar arabisht, ju nuk thjesht lexoni Kuranin — ju e degjeni me veshet e zemres, e ndjeni ritmin e tij, dhe e shijoni bukurine e tij ashtu si e ka zbritur Allahu.

Si te filloni udhetimin tuaj

Nuk keni nevoje te jeni gjuhetar per te filluar. Cdo mysliman mund te filloje me hapa te vegjel: mesoni shkronjat, kuptoni fjalet qe tashme i dini (selam, inshallah, mashallah, alhamdulilah), pastaj kaloni ne kuptimin e Fatihas dhe te duave ditore.

Per nje perspektive praktike se si arabishtja ndihmon direkt ne namazin tuaj, lexoni artikullin Si ndihmon arabishtja ne kuptimin e namazit. Nese doni te kuptoni pse cdo mysliman ka pergjegjesine te mesoje kete gjuhe, shikoni Pse cdo mysliman duhet te mesoje arabisht. Dhe per prinderit qe duan te nisin femijet e tyre heret, kemi pergatitur artikullin Si te mesoni femijet tuaj arabisht.