Mesimi 11: Fjalia Emerore ne Arabisht

Ne arabisht ekzistojne dy lloje kryesore fjalish: الجملة الاسمية (el-xhumletu el-ismijje) — fjalia emerore (nominale), dhe الجملة الفعلية (el-xhumletu el-fi'lijje) — fjalia foljore. Ne kete mesim do te perqendrohemi tek fjalia emerore, qe eshte lloji me i thjeshte dhe me i perdorshem i fjalis ne arabisht.

Fjalia emerore fillon me nje emer (kryefjale) dhe nuk ka nevoje per folje. Kjo eshte nje nga dallimet me te medha midis arabishtes dhe shqipes — ne shqip themi "Libri eshte i madh", ndersa ne arabisht thjesht themi "Libri i madh" pa foljen "eshte".

Struktura: Mubteda + Khabar

Fjalia emerore perbehen nga dy pjese kryesore:

المبتدأ (el-mubtede') — Kryefjala (subjekti)

الخبر (el-khaber) — Kallezuesi (predikati)

Rregulli baze: Mubteda (kryefjala) vjen e para, pastaj khaber (kallezuesi) — pa asnje folje lidhese mes tyre.

Le te shohim nje shembull te thjeshte:

الكتاب كبير (el-kitab kebir) — Libri eshte i madh

Ne kete fjali, الكتاب (el-kitab) eshte mubteda (kryefjala) dhe كبير (kebir) eshte khaber (kallezuesi). Vini re qe ne arabisht nuk ka folje "eshte" — kuptimi del vetem nga rendi i fjaleve.

Krahasim me shqipen:

Shqip: "Libri eshte i madh" — duhet folja "eshte"
Arabisht: الكتاب كبير — nuk ka folje, vetem emer + mbiemer

Shembuj te Thjeshte

Le te praktikojme me shembuj te ndryshem. Perpiquni te identifikoni mubtedanë dhe khaberin ne secilen fjali.

البيت كبير (el-bejt kebir) — Shtepia eshte e madhe

الطالب ذكي (et-talib dheki) — Nxenesi eshte i zgjuar

المعلمة جميلة (el-mu'allime xhemile) — Mesuesja eshte e bukur

القهوة حارة (el-kahve harre) — Kafeja eshte e nxehte

الكتاب جديد (el-kitab xhedid) — Libri eshte i ri

الولد صغير (el-veled saghir) — Djali eshte i vogel

السماء زرقاء (es-sema' zerka') — Qielli eshte i kalter

الماء بارد (el-ma' barid) — Uji eshte i ftohte

Vini re se ne te gjitha keto shembuj, kryefjala ka nyjen shquese ال (el-), ndersa kallezuesi eshte pa nyje. Kjo eshte nje rregull i rendesishem: ne fjaline emerore, mubteda zakonisht eshte e percaktuar (me nyje) dhe khaberi eshte i papercaktuar (pa nyje).

Perdorimi i Peremrave Deftore

Peremrat deftore هذا (hadha — ky) dhe هذه (hadhihi — kjo) perdoren shpesh ne fjalite emerore.

هذا كتاب (hadha kitab) — Ky eshte nje liber (i papercaktuar)

هذا الكتاب كبير (hadha el-kitab kebir) — Ky liber eshte i madh

هذه معلمة (hadhihi mu'allime) — Kjo eshte nje mesuese

هذه المعلمة ذكية (hadhihi el-mu'allime dhekijje) — Kjo mesuese eshte e zgjuar

Kur هذا vjen para nje emri pa nyje, do te thote "Ky eshte nje...". Kur vjen para nje emri me nyje, ben pjese te kryefjales: "Ky liber...".

Pyetjet ne Fjali Emerore

Ne arabisht, pyetjet formohen lehte duke shtuar nje fjale pyetese ne fillim te fjalis.

ما هذا؟ (ma hadha?) — Cfare eshte kjo?

من هذا؟ (men hadha?) — Kush eshte ky?

هل الكتاب جديد؟ (hel el-kitab xhedid?) — A eshte libri i ri?

هل القهوة حارة؟ (hel el-kahve harre?) — A eshte kafeja e nxehte?

أين الكتاب؟ (ejne el-kitab?) — Ku eshte libri?

Fjala هل (hel) perdoret per pyetje po/jo — njesoj si "a" ne shqip. Ndersa ما (ma) do te thote "cfare" dhe من (men) do te thote "kush".

Rregullat e Perputhjes

Nje rregull i rendesishem ne arabisht eshte perputhja gjinore midis kryefjales dhe kallezuesit. Nese kryefjala eshte femerore, edhe kallezuesi duhet te jete femëror.

Mashkullore:

الولد ذكي (el-veled dheki) — Djali eshte i zgjuar

Femerore:

البنت ذكية (el-bint dhekijje) — Vajza eshte e zgjuar

Vini re si mbiemri ذكي (dheki) merr mbaresat femerore ة (-e) kur pershkruan nje emer femëror: ذكية (dhekijje). Ky rregull vlen per te gjitha mbiemrat ne fjaline emerore.

Vazhdoni me nje Mesim Live

Ky ishte vetem hyrje ne fjaline emerore. Ne mesimin live do te mesoni fjaline foljore dhe do te praktikoni biseda te plota. Mesuesja jone e certifikuar do t'ju ndihmoje te ndertoni fjali me te nderllikuara dhe te komunikoni lirshëm ne arabisht.

Provoni nje Mesim Falas