Mesimi 2 nga 12 — Kursi Falas i Arabishtes

Zanore dhe Bashketingellore ne Arabisht

Ne mesimin e pare mesuat alfabetin arab me 28 shkronjat baze. Tani eshte koha te kuptojme se si funksionojne zanoret ne arabisht. Ndryshe nga shqipja, ku zanoret jane shkronja te pavarura (a, e, i, o, u), ne arabisht zanoret jane shenja te vogla qe vendosen mbi ose nen bashketingellorja. Keto shenja quhen harakat (حَرَكَات).

Pa kuptuar harakatet, nuk mund te lexoni arabisht sakte. Le te mesojme secilen!

Tre Zanoret Kryesore (Harakat)

Arabishtja ka vetem tre zanore te shkurtera baze. Secila shkruhet si nje shenje e vogel mbi ose nen shkronjen bashketingellore:

1. Fatha — فَتْحَة

Nje vize e vogel diagonale mbi shkronje. Jep tingullin "a" (si ne fjalen "baba").

بَ ba "b" + zanorja "a" = ba

تَ ta "t" + zanorja "a" = ta

سَ sa "s" + zanorja "a" = sa

2. Kasra — كَسْرَة

Nje vize e vogel diagonale nen shkronje. Jep tingullin "i" (si ne fjalen "mirë").

بِ bi "b" + zanorja "i" = bi

تِ ti "t" + zanorja "i" = ti

سِ si "s" + zanorja "i" = si

3. Damma — ضَمَّة

Nje shenje e vogel si "و" e vogel mbi shkronje. Jep tingullin "u" (si ne fjalen "bukë").

بُ bu "b" + zanorja "u" = bu

تُ tu "t" + zanorja "u" = tu

سُ su "s" + zanorja "u" = su

Zanoret e Gjata

Pervec tre zanoreve te shkurtera, arabishtja ka edhe tre zanore te gjata. Keto formohen duke kombinuar nje zanore te shkurter me nje shkronje te caktuar:

Zanorja e gjate "aa" — Elif (ا)

Kur pas nje shkronje me fatha vendoset elif (ا), zanorja "a" zgjatet. Shqiptohet si "aa" e gjate.

بَا baa ba + elif = "baa" (a e gjate)

كَاتِب kaatib shkrimtar — "aa" e gjate ne rrokjen e pare

Zanorja e gjate "ii" — Ja (ي)

Kur pas nje shkronje me kasra vendoset ja (ي), zanorja "i" zgjatet.

كَبِير kabiir i madh — "ii" e gjate ne rrokjen e dyte

Zanorja e gjate "uu" — Uau (و)

Kur pas nje shkronje me damma vendoset uau (و), zanorja "u" zgjatet.

نُور nuur drite — "uu" e gjate (si ne emrin NuriNur!)

Sukun — Shkronja Pa Zanore

سُكُون (sukun) eshte nje rreth i vogel mbi shkronje qe tregon se ajo shkronje nuk ka zanore. Shqiptohet vetem bashketingellore.

مِنْ min "nga" — nun-i ne fund ka sukun, shqiptohet vetem "n"

قَلْب qalb zemer — lam-i ka sukun, shqiptohet "lb" pa zanore mes tyre

Sukun-i eshte thelbesor per leximin e sakte. Pa te, nuk do te dinit se ku perfundon nje rrokje dhe fillon tjetra.

Shadda — Bashketingellore e Dyfishuar

شَدَّة (shadda) eshte nje shenje si "w" e vogel mbi shkronje qe tregon se ajo bashketingellore shqiptohet dy here — njehere si perfundim i nje rrokjeje dhe njehere si fillim i rrokjes tjeter.

مُحَمَّد Muhammad Emri Muhammad — mim-i ka shadda, shqiptohet "mm"

عَلَّمَ 'allama mesoi — lam-i ka shadda, shqiptohet "ll"

Shadda ndryshon kuptimin e fjaleve. Per shembull, دَرَسَ (darasa = studioi) eshte ndryshe nga دَرَّسَ (darrasa = mesoi dikend).

Tanwin — Nunacioni

Tanwin-i (تَنْوِين) eshte shtimi i tingullit "n" ne fund te nje fjale. Shkruhet si dyfishim i shenjave zanore ne shkronjen e fundit:

كِتَابًا kitaaban Fathatan (ًـ) — shton "-an" ne fund

كِتَابٍ kitaabin Kasratan (ٍـ) — shton "-in" ne fund

كِتَابٌ kitaabun Dammatan (ٌـ) — shton "-un" ne fund

Tanwin-i eshte nje pjese e rendesishme e gramatikes arabe. Do ta hasni shpesh kur lexoni Kuranin ose tekste klasike. Ne arabishten e perditshme te folur, tanwini zakonisht nuk shqiptohet.

Keshilla per Praktikimin e Zanoreve

1. Lexoni me ze te larte. Kur praktikoni, shqiptoni cdo rrokje me ze te larte. Kjo ju ndihmon te lidhni shenjat zanore me tingujt perkatese.

2. Filloni me fjale te shkurtera. Praktikoni me fjale 2-3 shkronjash ku zanoret jane te dukshme, si كَتَبَ (kataba = shkroi).

3. Mos nxitoni. Zanoret jane celesin per leximin e sakte. Me mire te lexoni ngadale sakte sesa shpejt gabim.

Ne mesimin e ardhshem do te mesoni si te shkruani shkronjat arabe — format e ndryshme qe merre cdo shkronje sipas pozites ne fjale.

Deshironi te praktikoni leximin me nje mesues?

Ky ishte vetem hyrje ne zanoret arabe. Ne nje mesim live, do te praktikoni leximin me zanore nen udheheqjen e nje mesueseje te certifikuar.

Provoni nje mesim falas dhe shikoni ndryshimin qe ben mesimi 1-me-1.

Rezervoni Mesimin Falas