Pse eshte e rendesishme te mesoni arabishten kuranore
A keni ndier ndonjehere se dicka humbet kur lexoni Kuranin ne perkthim? Ajo ndjenje eshte e vertete. Perkthimi mund te pershkruaje kuptimin e pergjithshem, por arabishtja e Kuranit mbart ne vetvete nje thellesi, nje bukuri, dhe nje precizion qe asnje gjuhe tjeter nuk mund ta riprodhoje plotesisht. Mesimi i arabishtes kuranore nuk eshte vetem nje aftesi gjuhesore — eshte nje ure qe ju lidh drejtperdrejt me Fjalen e Allahut.
Ne kete artikull do te shpjegojme pse arabishtja kuranore ka rendesi te vecante, cfare humbni kur mbeshteteni vetem ne perkthime, dhe si te filloni rrugen tuaj te mesimit. Nese deshironi te thelloni edhe njohurite praktike te leximit, shikoni gjithashtu artikullin Rregullat baze te Texhvidit.
Kurani ne gjuhen origjinale
Kurani u zbrit ne gjuhen arabe. Kjo nuk eshte nje rastesi — eshte nje zgjedhje hyjnore. Allahu i Lartesuar thote ne Kuran:
إِنَّا أَنزَلْنَاهُ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ (Inna anzalnahu qur'anan 'arabiyyan la'allakum ta'qilun) — "Ne e zbritem ate si Kuran ne arabisht, qe ju te kuptoni." (Jusuf 12:2)
Ky ajet na tregon qe gjuha arabe u zgjodh per nje arsye te caktuar — qe njerezit te kuptojne. Arabishtja e Kuranit eshte nje gjuhe e pasur me kuptime te shumefishta, ku nje fjale e vetme mund te mbarte disa shtresa kuptimi ne te njejten kohe. Kur e lexoni Kuranin ne arabisht, ju nuk jeni duke lexuar nje perkthim te mendimit te Zotit — ju jeni duke degjuar Fjalen e Tij ashtu sic u shpreh.
Per kete arsye, edhe namazi falet ne arabisht, lutjet (duat) behen ne arabisht, dhe thirrja per namaz (edhani) eshte ne arabisht. Gjuha arabe eshte gjuha e adhurimit ne Islam, dhe te kuptuarit e saj ndryshon terresisht pervoje tuaj fetare.
Cfare humbisni me perkthim
Perkthimet jane te dobishme si nje pike fillimi, por ato kane kufizime te medha. Le te shohim disa shembuj konkrete qe tregojne se cfare humbet ne perkthim.
Fjala رَحْمَة (rahmah) zakonisht perkthehet si "meshire" ne shqip. Por ne arabisht, kjo fjale vjen nga rrenja ر ح م (r-h-m), e cila lidhet edhe me fjalen رَحِم (rahim) — mitra e nenes. Kjo do te thote qe "rahmah" nuk eshte thjesht meshire ne kuptimin e faljese — eshte nje dashuri e thelle, ushqyese, mbrojtese, si dashuria e nenes per femiun e saj. Asnje perkthim i vetem nuk e kap kete thellesi.
Nje shembull tjeter eshte fjala تَقْوَى (taqwa). Ne shqip perkthehet shpesh si "frika ndaj Allahut" ose "devotshmeri". Por taqwa ne arabisht permban ne vetvete: vetedijen per praninne e Allahut, kujdesin per te shmangur mekatin, dashurine per te bere mire, dhe nje gjendje te vazhdueshme brendshme vigjilence shpirterore. Nje fjale e vetme shqipe nuk mund ta mbuloje gjithe kete.
Keto jane vetem dy shembuj nga qindra fjale kuranore qe kane thellesi te tilla. Kur mesoni arabishten kuranore, ju filloni te "shihni" kuptimet qe para ishin te fshehura per ju.
Perfitimet shpirterore dhe intelektuale
Mesimi i arabishtes kuranore sjell perfitime te shumta, si ne aspektin shpirteror ashtu edhe ne ate intelektual.
Namazi behet me kuptimplot: Kur e dini se cfare thoni ne namaz, lutja juaj nuk eshte me thjesht perseritje fjalesh — behet nje bisede e vertete me Krijuesin. Cdo "Subhanallah", cdo "Allahu Ekber", cdo ajet qe lexohet ne namaz merr nje dimension te ri kur e kuptoni kuptimin e tij.
Duat behen personale: Ne vend qe thjesht te perserisni fjale te mesuara, ju filloni te kuptoni cfare po i kerkoni Allahut. Kjo e ndryshon terresisht menyren si ndiheni gjate lutjes.
Kuptoni modelet gramatikore: Arabishtja ka nje sistem gramatikor te jashtezakonshem ku modelet e fjaleve zbulojne shtresa kuptimi. Per shembull, kur Allahu thote:
فَاعْلَمْ أَنَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ (Fa'lam annahu la ilaha illallah) — "Dije se nuk ka te adhuruar tjeter perveq Allahut" (Muhamed 47:19)
Forma e foljes اعْلَمْ (i'lam) eshte ne formen urdhurore — eshte nje urdher i drejtperdrejte per te ditur, jo thjesht per te besuar. Kjo dallim gramatikore ndryshon terresisht si e kuptoni ajetin: dija eshte nje obligim, jo vetem nje ndjenje.
Keto zbulime te vogla ndodhin vazhdimisht kur mesoni arabishten kuranore. Cdo fjale, cdo ndryshim forme, cdo parafjalesh zbulon dicka te re.
Si te filloni mesimin e arabishtes kuranore
Nese jeni te bindur qe doni te filloni, ja disa hapa praktike per te nisur rrugen tuaj:
1. Mesoni alfabetin arab: Para se te lexoni Kuranin, duhet te njihni shkronjat. Filloni me shkronjat baze dhe format e tyre. Ky eshte hapi me i rendesishem dhe me i lehte.
2. Mesoni rregullat baze te Texhvidit: Texhvidi eshte arti i leximit te sakte te Kuranit. Pa Texhvid, mund te ndryshoni kuptimin e fjaleve pa e ditur. Lexoni artikullin tone te detajuar: Rregullat baze te Texhvidit — Udhezues per fillestar.
3. Filloni me suret e shkurtra: Suret e fundit te Kuranit (Xhuz Amma) jane me te shkurtra dhe me te lehta per t'u mesuar. Filloni me Suren el-Fatiha, pastaj vazhdoni me suret e fundit.
4. Praktikoni leximin me Texhvid: Pasi te mesoni rregullat baze, praktikoni duke lexuar Kuranin me ze te larte. Per nje udhezues te plote hap-pas-hapi, shikoni Si te lexoni Kuranin me Texhvid te sakte.
5. Gjeni nje mësuese te certifikuar: Nje mesues i mire do t'jua korrigoje gabimet, do t'jua shpjegoje rregullat, dhe do t'ju motivoje per te vazhduar. Mesimi me mesues eshte rruga me e shpejte dhe me e sigurte.
Filloni me mesimin tone falas: Hyrje ne Texhvid — nje kurs i shkurter qe ju jep bazat e leximit te sakte te Kuranit.
Perfundim
Mesimi i arabishtes kuranore eshte nje nga investimet me te mira qe mund te beni ne jeten tuaj si musliman. Nuk behet fjale vetem per gjuhen — behet fjale per te kuptuar Fjalen e Allahut ashtu sic u shpreh, per te ndier thellesine e Kuranit ne cdo ajet, dhe per te pasuruar adhurimin tuaj ne nje menyre qe perkthimi asnjehere nuk mund ta arrije.
Rruga mund te duket e gjate, por cdo hap i vogel eshte i vlefshem. Sic thote nje thenie e njohur: "Rruga e njemije miljeve fillon me nje hap te vetem." Hapi juaj i pare mund te jete sot.